Tiểu đường (hay còn gọi là Đái tháo đường) là một bệnh lý phức tạp, ảnh hưởng đến rối loạn chức năng bài tiết insulin, hoạt động của insulin hoặc cả hai, và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên toàn thế giới. Khi insulin không thể thực hiện chức năng, mức đường huyết sẽ tăng cao hơn mức bình thường, dẫn đến tình trạng tăng đường huyết (hyperglycemia) – đặc trưng của bệnh tiểu đường.

Hạt hướng dương có thể mang lại nhiều lợi ích cho bệnh nhân tiểu đường.

Bệnh được nhận diện qua các triệu chứng: khát nước liên tục, đi tiểu nhiều (đặc biệt vào ban đêm), mệt mỏi cực độ, đói cồn cào, sụt cân không rõ nguyên nhân, nhìn mờ, và vết thương/vết cắt lâu lành . Những triệu chứng này là cơ sở để chẩn đoán bệnh thông qua các xét nghiệm khác nhau.

Việc ăn hạt hướng dương đúng cách có thể giúp kiểm soát các triệu chứng bệnh tiểu đường.

1. Tổng quan về bệnh Tiểu đường

Thế giới, đặc biệt là Đông Nam Á, số lượng bệnh nhân Đái tháo đường đang gia tăng nhanh chóng trên toàn cầu.
Theo ước tính của Hiệp hội Đái tháo đường Quốc tế (IDF), có 415 triệu người mắc bệnh và con số này dự kiến sẽ tăng lên 642 triệu người vào năm 2040. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng đưa ra số liệu tương tự với 422 triệu người mắc hội chứng này vào năm 2014. Tỷ lệ mắc bệnh tăng dần theo độ tuổi, với gần 25% người trên 65 tuổi mắc đái tháo đường.

Bệnh đái tháo đường được phân thành nhiều loại, bao gồm:

• Đái tháo đường phụ thuộc insulin (Type 1).
• Đái tháo đường không phụ thuộc insulin (Type 2).
• Đái tháo đường thai kỳ (GDM).
• Đái tháo đường sơ sinh (NDM).
• Đái tháo đường khởi phát ở người trẻ (MODY).

Việc điều trị bệnh bằng cách tiêu thụ thực phẩm và chiết xuất tự nhiên thường ít tác dụng phụ hơn so với thuốc hóa dược. Các loại hạt như hạt hướng dương, hạt lanh hoặc hạt bí được sử dụng hiệu quả trong hỗ trợ điều trị đái tháo đường Type 2. Chúng chứa các vi chất, dưỡng chất đa lượng cùng các hợp chất sinh học quan trọng trong việc điều tiết quá trình chuyển hóa glucose và insulin.

2. Tác động của chiết xuất hạt hướng dương đối với bệnh đái tháo đường

Hạt hướng dương chứa các thành phần dinh dưỡng dồi dào như chất xơ, protein, chất béo không bão hòa, selen, đồng, kẽm, sắt, vitamin E cùng nhiều khoáng chất và chất chống oxy hóa khác. Những dưỡng chất này đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa và điều trị một số bệnh lý, trong đó có đái tháo đường. Hạt hướng dương sở hữu đặc tính chống đái tháo đường nhờ sự hiện diện của axit chlorogenic, axit quinic, axit caffeic, glycoside và phytosterol. 

Ngoài ra, chúng chứa 20% protein cung cấp lưu huỳnh và nitơ; các protein giàu lưu huỳnh này rất lý tưởng cho con người vì chúng hỗ trợ các chức năng chuyển hóa sinh học như phát triển tế bào cơ và sản xuất insulin. 

Cơ chế điều hòa đường huyết

Các đồng phân của axit linoleic liên hợp như cis-9 và trans-10 có trong hạt giúp bình thường hóa tình trạng rối loạn dung nạp glucose ở cả người và động vật. Các chất chống oxy hóa và kháng glycation

 tự nhiên có lợi trong việc điều trị đái tháo đường bằng cách ức chế các gốc tự do (các tác nhân thúc đẩy các phản ứng dẫn đến bệnh tiểu đường).

Các sản phẩm glycation bền vững (AGEs) được hình thành khi xảy ra phản ứng glycation không enzym giữa đường và protein. Khi tích tụ trong điều kiện đường huyết cao, AGEs là tác nhân chính gây ra các biến chứng đái tháo đường. Mầm hướng dương có vai trò bảo vệ cơ thể chống lại các AGEs này. Ở nồng độ 1mg/mL, tỷ lệ ức chế AGE của hạt hướng dương đạt tới 83,29%.

Các bằng chứng nghiên cứu

Một nghiên cứu về tác động của mầm hướng dương cho thấy các hoạt chất trong cây Hướng dương sở hữu đặc tính kháng glycation mạnh mẽ, đặc biệt tốt cho những người có lượng đường huyết và mỡ máu cao.

Trong một nghiên cứu khác trên chuột để xác định hiệu quả chống đái tháo đường, các đối tượng được điều trị bằng chiết xuất hạt hướng dương (HAE) với liều lượng 250mg/kg và 500mg/kg trong 21 ngày. Kết quả cho thấy lượng glycogen trong gan được cải thiện, minh chứng cho việc tình trạng đái tháo đường đã thuyên giảm. Các nhà khoa học giả định rằng tác dụng này có được là nhờ sự gia tăng bài tiết insulin từ các tế bào beta tuyến tụy hoặc giải phóng insulin từ dạng liên kết.

Vai trò của Axit Chlorogenic

Axit chlorogenic và axit caffeic chiếm tới 70% tổng lượng polyphenol trong hướng dương. Axit chlorogenic trong chiết xuất hoạt động như một chất ức chế enzym glucose-6-phosphatase translocase (enzym chuyển hóa glucose-6-phosphate thành glucose). Quá trình này giúp giảm sản sinh glucose, từ đó giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh đái tháo đường. Nhờ vậy, hạt hướng dương vừa mang lại hiệu quả chống đái tháo đường, vừa có tác dụng chống oxy hóa mạnh mẽ.

Thấu hiểu giá trị diệu kỳ Hạt hướng dương đem lại cho sức khoẻ không chỉ những người bệnh Tiểu đường, mà còn là sức khoẻ người tiêu dùng, Wonderfood đem đến sản phẩm Dầu hướng dương Varivo – nhập khẩu chính ngạch trực tiếp từ Châu Âu với sứ mệnh mang trọn vẹn những “dưỡng chất trị liệu” này vào từng bữa ăn gia đình.

Lựa chọn Dầu hướng dương Varivo chính là cách bạn mang những thành tựu khoa học vào căn bếp, để chăm sóc sức khỏe cho những người thân yêu từ những điều nhỏ bé và tinh tế nhất.

Rehman, A., Saeed, A., Kanwal, R., Ahmad, S., & Changazi, S. H. (2021). Therapeutic effect of sunflower seeds and flax seeds on diabetes. Cureus, 13(8), e17256. https://doi.org/10.7759/cureus.17256